Ngày 07/01/2026, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, xác định những quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp nhằm tạo chuyển biến mạnh mẽ trong xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam trong kỷ nguyên mới.
Nghị quyết khẳng định, văn hóa và con người là nền tảng, nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực to lớn và trụ cột của phát triển nhanh, bền vững đất nước. Phát triển văn hóa phải được đặt trong tổng thể phát triển quốc gia, gắn kết chặt chẽ với kinh tế, chính trị, xã hội, quốc phòng, an ninh và đối ngoại; không xem văn hóa là lĩnh vực phụ thuộc hoặc đi sau kinh tế.
Phát triển văn hóa phải song hành với hoàn thiện nhân cách con người xã hội chủ nghĩa và xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, văn minh, hiện đại. Con người Việt Nam được xác định là trung tâm, chủ thể, nguồn lực và mục tiêu của sự phát triển; Nhân dân vừa là chủ thể sáng tạo, vừa là đối tượng thụ hưởng các thành quả văn hóa.
Nghị quyết đồng thời xác định đầu tư cho văn hóa là đầu tư cho phát triển bền vững đất nước và tương lai dân tộc. Nhà nước giữ vai trò dẫn dắt, tạo điều kiện và khơi thông nguồn lực; đồng thời phát huy sự tham gia của doanh nghiệp, tổ chức, cộng đồng và toàn xã hội.
Đến năm 2030, mục tiêu là đẩy mạnh xây dựng, phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; thống nhất trong đa dạng; mang đặc trưng dân tộc, dân chủ, nhân văn, khoa học và hiện đại. Môi trường văn hóa lành mạnh được xây dựng từ gia đình, nhà trường, cơ quan, đơn vị, cộng đồng đến không gian số; từng bước thu hẹp khoảng cách thụ hưởng văn hóa giữa các vùng, miền và các nhóm dân cư.
Nghị quyết đề ra nhiều chỉ tiêu cụ thể, trong đó phấn đấu hoàn thành số hóa 100% các di sản văn hóa đã được xếp hạng cấp quốc gia, cấp quốc gia đặc biệt; bảo đảm 100% học sinh, học viên, sinh viên trong hệ thống giáo dục quốc dân được tiếp cận, tham gia thường xuyên, hiệu quả các hoạt động nghệ thuật và giáo dục di sản văn hóa. Nguồn lực dành cho văn hóa được tăng cường, định hướng bố trí tối thiểu 2% tổng chi ngân sách nhà nước hằng năm cho văn hóa.
Đối với công nghiệp văn hóa, Nghị quyết đặt mục tiêu phấn đấu đóng góp khoảng 7% GDP vào năm 2030; hình thành từ 5 đến 10 thương hiệu quốc gia về công nghiệp văn hóa ở các lĩnh vực có tiềm năng; phát triển các thương hiệu liên hoan nghệ thuật, lễ hội văn hóa có giá trị ở tầm khu vực, châu lục và quốc tế.
Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, Bộ Chính trị xác định các nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm gồm: đổi mới mạnh mẽ tư duy và thống nhất nhận thức về phát triển văn hóa; hoàn thiện thể chế và khơi thông nguồn lực; xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện và môi trường văn hóa lành mạnh; đổi mới phương thức quản trị văn hóa gắn với khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; xây dựng hệ sinh thái, thị trường và công nghiệp văn hóa; huy động, sử dụng hiệu quả các nguồn lực; tăng cường hội nhập quốc tế, phát huy sức mạnh mềm và nâng cao vị thế văn hóa Việt Nam.
Việc quán triệt và triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW có ý nghĩa quan trọng trong phát huy giá trị văn hóa, sức mạnh con người Việt Nam; bảo tồn và phát huy bản sắc dân tộc, đồng thời tạo động lực mới cho phát triển đất nước nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.
Vũ Lương – Trung tâm DVSNC