Trong giáo dục mầm non hiện nay, việc hình thành kỹ năng sống và kỹ năng tự phục vụ cho trẻ ngày càng được chú trọng. Bên cạnh các hoạt động học tập, vui chơi, trải nghiệm thực tế đóng vai trò quan trọng giúp trẻ hình thành thói quen tự lập, biết chăm sóc bản thân và tham gia vào những công việc đơn giản trong cuộc sống hằng ngày.Trường Mầm non Hoa Phượng xã Bình Tuyền tỉnh Phú Thọ đã tổ chức hoạt động trải nghiệm “Bé tập làm nội trợ – Làm phở cuốn” cho trẻ mẫu giáo. Hoạt động không chỉ mang lại niềm vui cho trẻ mà còn giúp các em rèn luyện nhiều kỹ năng thiết thực.
Trong chương trình giáo dục mầm non, kỹ năng tự phục vụ được xem là một trong những nội dung quan trọng nhằm giúp trẻ hình thành tính tự lập, biết tự chăm sóc bản thân và hỗ trợ người khác trong những công việc phù hợp với lứa tuổi. Tuy nhiên, nếu chỉ dừng lại ở việc hướng dẫn trẻ qua lời nói hoặc các hoạt động đơn lẻ thì hiệu quả chưa cao. Vì vậy, việc tổ chức các hoạt động trải nghiệm gần gũi với đời sống là một cách làm hiệu quả để trẻ được “học bằng hành động”.
Với mong muốn giúp trẻ được trực tiếp tham gia vào một hoạt động mang tính thực tế, giáo viên Trường Mầm non Hoa Phượng đã lựa chọn món phở cuốn – một món ăn quen thuộc, dễ thực hiện và phù hợp với trẻ nhỏ – để tổ chức hoạt động “Bé tập làm nội trợ”. Thông qua hoạt động này, trẻ được làm quen với một số nguyên liệu thực phẩm, học cách chuẩn bị đồ dùng, rửa tay sạch sẽ trước khi chế biến, biết cách cuốn phở và thưởng thức sản phẩm do chính mình làm ra.
Để hoạt động diễn ra hiệu quả, nhà trường và giáo viên đã chuẩn bị kỹ lưỡng từ khâu nguyên liệu đến không gian tổ chức. Các nguyên liệu như bánh phở, giò, trứng dán, rau thơm, dưa chuột… được lựa chọn đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. Dụng cụ sử dụng trong hoạt động như khay, đĩa, thớt nhựa, găng tay, khăn lau… đều được vệ sinh sạch sẽ trước khi đưa vào sử dụng.
Trước khi bắt đầu, giáo viên hướng dẫn trẻ rửa tay đúng quy trình, đeo tạp dề và găng tay để đảm bảo vệ sinh. Trẻ cũng được giới thiệu về các nguyên liệu, công dụng của từng loại thực phẩm và cách sử dụng chúng trong món phở cuốn. Đây là bước quan trọng giúp trẻ hình thành thói quen giữ gìn vệ sinh cá nhân và hiểu được giá trị của thực phẩm trong bữa ăn.
Khi hoạt động bắt đầu, dưới sự hướng dẫn của giáo viên, trẻ lần lượt thực hiện các bước làm phở cuốn: đặt bánh phở ra khay, xếp rau và giò trứng …lên trên, sau đó nhẹ nhàng cuốn lại. Dù còn vụng về trong những lần đầu, nhưng với sự động viên của cô giáo, các “đầu bếp nhí” đã nhanh chóng làm quen và thực hiện khá khéo léo.
Không khí lớp học trở nên sôi nổi và hào hứng. Nhiều trẻ tỏ ra rất thích thú khi tự tay làm ra những chiếc phở cuốn nhỏ xinh. Có bé cẩn thận sắp xếp rau cho thật gọn, có bé khéo léo cuốn bánh phở tròn trịa, cũng có bé vừa làm vừa vui vẻ chia sẻ với bạn bên cạnh. Những tiếng cười, những lời động viên đã tạo nên một bầu không khí học tập nhẹ nhàng, vui vẻ.
Sau khi hoàn thành sản phẩm, trẻ được thưởng thức những chiếc phở cuốn do chính mình làm ra. Khoảnh khắc ấy không chỉ mang lại niềm vui mà còn giúp trẻ cảm nhận được giá trị của lao động và sự cố gắng của bản thân.
Thông qua hoạt động “Bé tập làm nội trợ – Làm phở cuốn”, trẻ không chỉ được trải nghiệm một hoạt động thú vị mà còn rèn luyện nhiều kỹ năng quan trọng. Trước hết là kỹ năng tự phục vụ, thể hiện qua việc trẻ biết chuẩn bị đồ dùng, giữ gìn vệ sinh cá nhân, sắp xếp nguyên liệu và tự làm ra món ăn đơn giản.
Bên cạnh đó, hoạt động còn giúp trẻ phát triển kỹ năng vận động tinh khi thực hiện các thao tác cuốn bánh phở, sắp xếp thực phẩm. Những thao tác nhỏ này góp phần rèn luyện sự khéo léo của đôi tay và khả năng phối hợp giữa tay và mắt.
Hoạt động cũng tạo cơ hội để trẻ phát triển kỹ năng giao tiếp và hợp tác. Trong quá trình làm việc, trẻ biết chia sẻ nguyên liệu, giúp đỡ bạn, lắng nghe hướng dẫn của cô và chờ đến lượt mình. Đây là những kỹ năng xã hội quan trọng đối với sự phát triển toàn diện của trẻ. Ngoài ra, việc tìm hiểu các nguyên liệu và món ăn cũng giúp trẻ hình thành thói quen ăn uống lành mạnh, biết yêu quý thực phẩm và trân trọng công sức của người nấu ăn.
Một điểm đáng chú ý là hoạt động “Bé tập làm nội trợ” nhận được sự ủng hộ tích cực từ phụ huynh học sinh. Nhiều cha mẹ chia sẻ rằng họ rất vui khi thấy con mình có thể tự tay làm được những việc nhỏ trong cuộc sống. Một số phụ huynh còn cho biết sau hoạt động này, trẻ về nhà thường hào hứng kể lại và muốn được tham gia giúp bố mẹ chuẩn bị bữa ăn. Điều đó cho thấy các hoạt động trải nghiệm tại trường không chỉ có ý nghĩa trong phạm vi lớp học mà còn góp phần lan tỏa thói quen tích cực trong gia đình. Khi nhà trường và phụ huynh cùng quan tâm rèn luyện kỹ năng sống cho trẻ, hiệu quả giáo dục sẽ được nâng lên rõ rệt.
Từ thực tiễn tổ chức hoạt động “Bé tập làm nội trợ – Làm phở cuốn”, Trường Mầm non Hoa Phượng rút ra một số kinh nghiệm. Trước hết, nội dung hoạt động cần lựa chọn đơn giản, gần gũi và phù hợp với lứa tuổi của trẻ. Các bước thực hiện nên rõ ràng, dễ hiểu để trẻ có thể tham gia một cách tự nhiên. Bên cạnh đó, yếu tố an toàn và vệ sinh thực phẩm cần được đặt lên hàng đầu. Giáo viên phải chuẩn bị đầy đủ dụng cụ, nguyên liệu sạch và luôn quan sát, hỗ trợ trẻ trong quá trình thực hiện. Quan trọng hơn cả là tạo không khí vui vẻ, khích lệ và tôn trọng sự cố gắng của trẻ. Khi trẻ được động viên và ghi nhận, các em sẽ tự tin hơn và tích cực tham gia vào hoạt động.
Hoạt động “Bé tập làm nội trợ – Làm phở cuốn” là một ví dụ sinh động cho việc vận dụng phương pháp giáo dục lấy trẻ làm trung tâm trong trường mầm non. Thay vì chỉ nghe và quan sát, trẻ được trực tiếp tham gia trải nghiệm, được thử sức và khám phá khả năng của mình.
Từ những hoạt động nhỏ nhưng ý nghĩa như vậy, trẻ dần hình thành tính tự lập, biết tự phục vụ bản thân và sẵn sàng tham gia vào các công việc phù hợp với lứa tuổi. Đây chính là nền tảng quan trọng giúp trẻ phát triển toàn diện cả về thể chất, nhận thức, tình cảm và kỹ năng xã hội.
Có thể nói, việc tổ chức các hoạt động trải nghiệm thực tế trong trường mầm non không chỉ làm phong phú thêm môi trường giáo dục mà còn giúp trẻ học được những bài học quý giá từ cuộc sống. Và từ những “đầu bếp nhí” hôm nay, các Bé đang từng bước trưởng thành, tự tin hơn trên hành trình khám phá thế giới xung quanh.
Nguyễn Thanh Xuân – Trường Mầm non Hoa Phượng